By sirdarcy | June 30, 2009
SONNET TO “GREAT EXPECTATIONS”
How mildly filled the wind my ship’s sails
To send me to the world’s unknown end.
When the wind its high pace abruptly fails
I was too midst of t’ ocean to resent
If a dead albatros hang’d ’round my waist
Th’ non-floating ship would be less lonely to me
By thought whispering me: no time to waste
I resolved to row alone at the sea
Upon the bitter chill was felt by heaven
She slowly wore her white dotted black shawl.
To watch twinkling stars, to them, my eye’s driven
Ere I saw my hopes deep in water crawl
Then, the crushing fact into my mind fell:
You were Stella and me wretch’d Astrophel.
..with my best regards to Charles Dickens and Sir Philip Sidney.
Topics: Uncategorized | 2 Comments »
Jerusalem Lost
By sirdarcy | October 31, 2008
- And did those feet in ancient time
- Walk upon England’s mountains green?
- And was the holy Lamb of God
- On England’s pleasant pastures seen?
- And did the Countenance Divine
- Shine forth upon our clouded hills?
- And was Jerusalem builded here
- Among those dark Satanic mills?
- Bring me my bow of burning gold:
- Bring me my arrows of desire:
- Bring me my spear: O clouds unfold!
- Bring me my chariot of fire.
- I will not cease from mental fight,
- Nor shall my sword sleep in my hand
- Till we have built Jerusalem
- In England’s green and pleasant land.
- What is “Jerusalem” for which people had fought and shed blood in which humanity was suffocated? Was it a mere town to be captured for the crusaders?
- Of course, Jerusalem was the Paradise for the people who had been exiled from Garden of Eden. However, if we look at the matter from the standpoint of Blake, Crusaders fought in vain. Because, it is possible for everyone to build a new Jerusalem in their spiritual world.
- But there have been some barriers before humankind to achieve this. In the past, humankind was exiled from Garden of Eden by eating the forbidden fruit and today we are about to exile ourselves from this world by a new fruit, money for which nature is sacrificed through industrialization(Satanic Mills).
- Now, I wish to ask a question to you: Why should Jesus be merciful to the ones who are not merciful to themselves? I am sorry, Willaim but there will be no more green plains, nor in England nor in our spirits, on which Jerusalem will be built until Jesus arrives.
Topics: Uncategorized | 4 Comments »
A Tale of Two Cities/ Preparation
By sirdarcy | July 23, 2008
This chapter begins with the arrival of Mr. Lorry to Royal George Hotel. The welcome ceremony resembles the kings’. So we understand that middle class people, in which there is Mr. Lorry,too, were highly respected at that period in England. The name of the hotel and the social class of highly respected customer are worth to think about. Because there had been a bad blood between royal people and middle class ones since the first appearence of middle class. So, the name of the hotel and the social class of Mr. Lorry can be considered as irony.
After changing his clothes and having breakfast, he goes out for the beach of Dover for a stroll. Dickens describes how the waves here approach to the coast in a way that you think as if they were soldiers attaking Britain. The waves are coming and smashing at the cliffs. I think there is an implication here. The said sea is between France and England. The waves, which may be a symbol of influence of social events heading to the French Revolution, are approaching;however, cliffs, which may be a symbol of strong status quo of England, do not let them in. Furthermore, Dickens expresses the adjacency of both countries, saying French coast could be seen when there is no mist at the afternoon. They are close enough to each other to affect one another by politic events.
Only after he finishes his dinner at the hotel, comes Miss Manette, whom Mr. Lorry has been waiting for, in, which means hard minutes begin for him. He must explain her that her father, whom she has considered as dead, is, in fact, still alive. However, finding true words or that where to begin the words confuses him. At the first he behaves as if she was called from Tellson’s Bank just for pecuniary matters. Meanwhile, he persistently expresses that he has no feelings and he has, with his costumers, only business relationships. These may be the words to relieve distressed Lucie Manette; however, they are also indicators of how deeply materialism penetrated the lives of Englishmen.
Later on, in his explanations, he mentions pirivileged French nobles who have the right to send anyone into prison without judging(By the way, her father is a victim of these people. We will see the whole matter in the coming chapters). There is a striking point. At those times, power had shifted from aristocrats or noble-birth ones to the middle class in England. However, French aristocracy was keeping its power at the last quarter of 18th century. This may be one of the explanations of why those waves could not pass the cliffs.
At last, Mr. Lorry hints the truth about he father. She faints. Just after the call of Mr. Lorry an imposing woman rushes into room and attends to Lucie with affection and even rebukes Mr. Lorry. Later, he wants this woman to come to France with them. This scene is a litte weird. Why does Mr. Lorry invites a woman whom he does not know or even whose name he does not know? Just because of the affection she has showed to Lucie Manette. It does not seem logical after all his speech on how secretly they should act in France.
Topics: Charles Dickens | 7 Comments »
A Tale of Two Cities/ The Night Shadows
By sirdarcy | July 21, 2008
This chapter begins with the return of Jerry, the messenger. Dickens gives us a physical description of him to express his inscrutable character. On the road back to the town, he tries to cover is eyes with the edge of his hat and his face with a muffle. What is the point in doing so? Perhaps the vitality of the message forced him to do so. However, he does not take what Mr. Lorry has said seriously and thinks that he is drunk. Later on, the story continues in the Dover Mail again. We make a short journey into the the subconscious of Mr. Lorry. His eyes are half-shut and begins to see images of Tellson Bank and weak people, who are in fact, poor French people and later a man, circa 45-year-old.In fact, this is the man for whom Mr. Lorry goes to Dover and than to Paris. This is Dr. Manette, although Mr. Lorry is not aware of that. He seems to Mr. Lorry in different moods in his dream. A conversation takes place between them:
“Buried how long?”(to mean how long have you been in prison)
“Almost eighteen years”
“You have abandoned all hope being dug out?”(to mean being free)
“Long ago”
“You know that you are recalled to life”(to mean you know you will be free)
“They tell me so”
“I hope you care to live”
“I cant say”( He cannot say because he has been in a prison like Bastile for 18 years. He cannot distinguish between being captive or free just like common French people of the period)
When Mr. Lorry asks him whether he wants to see his daughter, the ghostly image gives quite weird answers.”
1. “Wait! It would kill me if I saw her too soon” (This can be an answer of a logical person.)
2. “Take me to her” (This can be an answer of self-confident person)
3. “I don’t know. I don’t understand.(This can be an answer of an insane person if the said one is his daughter)
In the coming chapters, we will all see these three characteristics will be seen in Dr. Manettte. Dickens will make an interpretation of Mr. Lorry’s dream.
Topics: Charles Dickens | No Comments »
A Tale Of Two Cities/ Mail
By sirdarcy | July 20, 2008
After describing the period in his elaborate language, Dickens commences the story in the year 1775, just four years before French Revolution. It is exellence of Dickens that he does not bore the readers with fulsome detailed descriptions. It is Dovel Mail climbing upwards of Shooter Hill that we see at the very beginning of the story. There are three passengers, an armed guard and a coachman. The name “Shooter” for the hill is not chosen slovenly. It is because of that the hill is full of highwaymen. The guard is sitting on the perch resembles an armory with two hands ans two legs. That the passengers all are distrustful and suspect one another and even the guard reveals us that England was not a secure country at those times, both in the Victorian Period and at the last quarter of 18th century. Because, while describing the last quarter of 18th century, Dickens claims that both periods are alike.
In such a journey, voice of horseshoes coming from anywhere in the complete darkness is enough for anyone to get into panic. And so it does. The guard immediately grasps his blunderbuss and adjures mounted stranger to stop. The stranger calls a man called Jarvis Lorry who works for Tellson Bank in London among the passengers. The stranger is, in fact, a messenger whose name is Jerry and bringing Mr. Lorry a note ordering him to wait for a girl when he arrived in Dover. Meanwhile, though Mr. Lorry said to the guard that Jerry is not harmful, the hostile glances between them go on till Jerry leaves. The attitude of the other passengers is quite funny. They hide their some possesions into their boots, as if, if Jerry were a real highwayman and killed the guard he could not rob them. That’s really funny.
Topics: Charles Dickens | 1 Comment »
Victorian Period and Charles Dickens
By sirdarcy | July 18, 2008
I will blog on A Tale of Two Cities for several weeks. However, before starting to read a work, one should know about historical context of the work and author’s life.
Queen Victoria ascended the throne in 1837 and died in 1901.
In this period Endland’s colonialism was at its peak. Economically, it was the most glorious era of England throughout her history.Bourgeoisie, which had been constantly gaining power since the beginnings of 18th century, was the most powerful social class. As for religion, bigoted ideas of the queen ruled the country. Mina Urgan, in her work “The History of English Literature” quotes from D.H Lawrence to describe outlines of the period:
“Although perhaps nobody knew it, it was ugliness which really betrayed the spirit of man in the 19th century. The great crime which the moneyed classes and promoters of industry commited in the palmy Victorian days was the condemning of the workers to ugliness, ugliness and ugliness: Mean and formless and ugly surrondings, ugly ideals, ugly hope, ugly love, ugly clothes, ugly furniture, ugly houses, ugly relationships between worker and employers. The human soul needs beauty more than bread.”
At this point, we understand that economic prosperity was something only belonging to moneyed classes. The lower class people, which formed majority of the total population were living in miserable conditions. In order to prevent worker class from revolting, a bill,which gives the right of setting up trade unions, passed in the parliament in 1867.
Strictly speaking, corruption in morality and conservatism were supreme in the country. Today, the concept of Victorian morality is percieved as something pejorative.
Common people of the period were in a tendency to genre of novel. Members of the families used to came together and one of them would loudly read a novel to them or in the buildings of theaters novelist would read parts of their works to the people. This was perhaps only joyful activity that common people performed.
Without any doubt, Charles Dickens was the most genius author of the period and most admired by the people of England. The characters of this novels were almost always in a similarity with working class. Especially his work, Hard Times reveals the conditions of working class people to us.
Let’s have a look at the life of Charles Dickens
He was born in Hampshire on 7th February 1812 and died in Kent on 9th June 1870.
He was reagrded as the greatest author of Victorian Period. He expressed the extremely poor lives of people and their troublesome conditions during the Industrial Revolution. Dickens was a child of a middle class family. Because of his father’s irresponsible behaviours on financial subjects, he was imprisoned and all their property was confiscated. After that, little Dickens began to work in a factory to get by. After his father was released from prison, he completed his education, which was interrupted due to this father’s imprisonment. Later, he began to work as a clerk in a law office. By the way, his handwriting was beautiful. After a while, he worked as a journalist in Morning Cronicle. His fist short stories was published in 1833 under the pen-name ‘Boz’. His works Oliver Twist, Nicholas Nickleby, Old Curiosity Shop and Barnaby Rudge provided him with worldwide fame. He was welcomed to USA. His fans rushed to be able to see him and thousands of people gathered around. Dickens went to USA with great expectations. Because, there was no monarcy there and this was just to his politic tastes;he was a democrat. During this 5-month-trip he was shown beautiful sides of USA;however, he was secretly going out and wandering around poor districts where he was not known. Moreoever, he saw servants working on the farm fields: All his expectations were collapsed and after returning from USA, he wrote American Notes for General Circulation in which he victimized the people of US. His serialized literary work David Cooperfied became a best-seller book. Later, he composed Hard Times(1854), Great Expectations(1861), Our Mutual Friend(1861). All his works were reflecting his time’s society except for A Tale of Two Cities(1859), which is classified as historical novel and concerning the time of French Revolution.
Topics: Charles Dickens | 5 Comments »
Tess of the D’urbervilles
By mihael | July 12, 2008
Öncelikle biraz Hardy’le alakalı bir şeyler yazalım. Tipik olarak kilise eleştirisi yapmış neredeyse tüm yazarlar gibi. Ancak Hardy bilindiği üzere kaderin pençesinden kimsenin kurtulamadığını vurguluyor. Yani kaderci bir insan. Bu adam kişisel tercihler önemli diyor ama kader bazen istenmeyen şeyler çıkarır karşısına insanın. Mesela Tess in babası papazla karşılaşıyor soylu olduğunu öğreniyor. Ayrıca babası para peşinde birisi. Babasını kendisi seçmemiş olması bile kadere bağlı olduğuna göre bu roman başlı başına onun görüşü üzerine kurulmuş.Sanki Hardy biraz laf atıyor kiliseye. Bakıldığında soylu olduğunu kim diyor baba d’urbervilles’e. Evet papaz. Yani papaz onu söylemese bir vaka olmayacak. Belki de demek istiyor ki kilise sınıf ayrımını teşvik ediyor. Aristokrat sınıfını zaten onlar var etmemiş miydi? Yani kilise bu işe burnunu sokuyor ve nice insanları olamayacağı kalıplara sokmaya çalışıyor. Yani ayrımcılık yapıyor. İnsani özellikleri bıraktırıyor ve maddesel gereksinimleri ön plana çıkarıyor.
Gel gelelim burada babanın psikolojisine. Baba biraz irdelenince eski birkaç aile yadigarını saklıyor. Soylu olduğunu anlayınca da bunları kullanmayı düşünüyor. Adam fakir. Derler ki fakir olanın imanı kolay gider. Yani para sıkıntısı çeken adam olmayacak işler yapabilir. Doğal tepkime denebilir bir nevi buna. Baba da eline fırsat geçmişken bunu kullanmak istiyor. Kızını kullanarak dahi olsa zengin olmak istiyor. Yine şunu çıkarıyoruz ki kızlar o dönem erkeklerine göre menfaat getirdikçe güzeldir. Ha bu olayda annenin payı daha büyük ancak son sözü söyleyen baba olduğunu göre burada da ailenin birlik anlayışını dolaylı yoldan eleştiriyor bizim Hardy.
Konu değişselim. Neyse Tess gidiyor. Alek ona yavşıyor(pardon). Ancak Tess saf bir kırsal bölge kızı. Hayatında böyle şeylerden haberi olmaz. Şehrin çarklarının eriticiliğini henüz hiç bilmiyor. İnsanların yapmacık davranışlarını, her sessizliğin sonunda bir feryadın geldiğini daha yeni öğrenecektir. Şunu da söylemek lazım ki Tess akıllı olsa da şehrin şeytaniliği karşısında yine de korumasız kalıyor. Paranın her şeyi satın aldığı yerde masumiyet kaybolmasa da üzerini birazcık toz kaplar. Yani çöplüğe giren çöp olmasa da çöp kokar. Ürkek kızımız Tess hayatı anlamadan Alek tarafından kandırılır. Ha şu da var Tess onlara ayak uydurmaya çalışmadı değil. Bir eğlenceye gittiği vakit başına gelen geldi zaten. O da dans partisi diyebileceğimiz bir organizasyona gidiyor dönüşte ise Alek onu ikna ediyor ve hazin olay…
Derken çocuğu oluyor. Ancak onu sevmesine rağmen okşamaktan çekiniyor. Halkın gözü sanki onun üzerinde hep. Çocuğunu vaftiz etmek ister ancak papaz buna karşı çıkar. Ne olsa çocuk piçtir. Ancak fazla yaşamaz çocuk ve ölür. Tess buna üzülse de pek bir göstermez bunu. Burada da bir taşlama var kiliseye. Sanki vaftiz olayı papazlara kalmıştır. Masum bir çocuğun vaftiz olup olmaması nasıl olur da anne babanın durumuna göre değişir. Çocuk bunu kendisi seçmedi ki. Hardy yine üstatlığını gösterir. Ölü bebeği Tess gizlice kilisenin avlusuna gömer. Ancak Tess tanrıya artık pek aldırmıyordur. Ona nice acılar verdiği için kızıyordur hatta. Ancak bunu da toplumsal baskı yüzünden dile getiremez.
Ayrıca Alek’in Tess’e dediği bir laf var. ‘dejenere olmuş aristokratların son temsilcisisin.’ Yani aristokrasi bir düşüklük görünüyor Alek’e. Kendisi aristokratlığı parayla satın almış biri olmasına rağmen. Aslında bu laf Alek’e uymuyor. Tam Hardy’nin dili burada. Sanki sırıtıyor Alek’te. Belki de Tess’in kendisini geri çekme girişimini Alek eleştiriyor gibi gösterip aristokratları eleştiriyor olabilir bizim Hardy.
Yine bir başka konu; bakıldığında Tess en çok bir konuya sinirleniyor. Kadın erkek arası fark. Nasıl mı? Bilindiği üzere o dönem İngiltere’de kadınların yavaş yavaş hak iddia etmeye başladığı dönemlerden. Feminizm olmasa da hakkı olanları alma girişimi diyelim buna. Bunun tecellisi olarak şunu söyleyebiliriz: kadın böyle bir olayla karşılaşınca tolum tarafından dışlanıyor. Ancak bu işi zorla yapan erkek ben erkeğim diye rahat rahat gezebiliyor. Bu Hardy’nin gizliden vurguladığı mana bir bakıma. Bunu daha ilerleyen bölümlerde de göreceğiz. Hani son mektubunu yazıyorken Angel’e diyor ya Tess : ‘bana sunduğun tek şey adaletsizlik.’
Yani asıl suçlu kendisi değilken acıları çeken hep o oluyor.
Bir de Tess’in vurucu lafı var. ‘her şey boş’ nedense bunu hep ormanda bir yere giderken söylüyor. Mesela Alek’lerin malikaneden dönerken, çalışmaya giderken, vb. ormanda yatağını serdikten sonra hep bu laf. Her şey boş. Aslında bu da Tess’in hayatta hiçbir istediğinin olmadığını anlatıyor sanki. Nice arayışlara giriyor(akraba bağını kullanıp at almak, çalışıp para kazanmak, tecavüzden sonra eve dönüp yeni bir hayat başlamak, evlendikten sonra, gerdek gecesi Angel onu terk edince arkadaşının yanına gitmek) ancak bu arayışlar ona hiçbir şeyi unutturmuyor. Yani onun için her girişim boş. Hiçbir istediği olmuyor. İşte burada Hardy’nin kadere ne kadar bağlı olduğunu görüyoruz.
Bu kitapta anlamadığım vaka geyik vakası. Ormanda uyandığında 3 kez geyik görüyor(ya da 2) ama ne anlatmak istiyor anlamadım. Bence araştırmaya değer bir şey. Ama ne? Geçiyorum.
At konusu; bu konu olay örgüsünün başlangıcı. Tesslerin atları ölüyor ve at onlar için çok mühim. At almaları lazım. Ancak para yok. Sanki Tess bir at uğruna harcandı gibi görünüyor değil mi? Bir at yüzünden gencecik bir kızın hayatı. Günümüze ne kadar da benziyor. Ünlü olmak için evden kaçan vb. Yine Doğuda para karşılığı satılma olayı da buna benziyor sanki. Ben mi hayal kuruyorum yoksa? Yani babaları para karşılığı 40 yaş farkı olan kişiye veriyor kızını. Yani at almak için Tess harcanıyor para almak için Ayşe, Fatma… Neyse at bir sembol. Deniyor ki para insanın en büyük düşmanı. O yokken insan peşinden gider ancak giderken birçok çamura batar. İşte at da budur.
Bir de Hardy’nin köy hayatını yansıtmasından kısaca bahsedeyim. Bilindiği gibi nerdeyse tüm eseri köy hayatını anlatır Hardy’nin. Yani insan ve doğa bütünlüğü. Hardy’e göre insan doğadan ayrı düşünülemez. Biraz John Milton’luk gösteriyor. O da diyor ya sanayi devrimi nice insanları eritti. Ayrıca nice madenler hala denizlerin dibinde gömülü diye. Neyse Hardy’e dönelim. Hardy de doğacı olduğunu anladık. Belki de bunu sürekli Tess’i şehre ayak uyduramayacak şekilde tasvir etmesinden anlarız ya da Angel’in anne babasını ziyaret etmek isterken çamurlarla dolu ayakkabısını bir kenara bırakıp yeni ayakkabılarını giymesi bunu gösteriyor. Ancak az sonra bir kenara koyduğu ayakkabıyı da kaybediyor. Yani elde olan tavuğu da kaybediyor. Ne papaza ne imama yaranabiliyor. Zaten o yeni ayakkabılar da çamura batmıyor mu?
Yine felaket üst üste geliyor. Yani insan düşünce tekmeleyen çok oluyor. Tecavüze uğruyor, evine dönünce dışlanıyor, yıllarca çalışmak zorunda kalıyor, insanların ona bakışları iğrenç, evleniyor ancak pek evlenmek sayılmaz. Kocası bırakıyor onu, birkaç yıl çıt çıkmıyor ve sonunda da Alek yine kandırıyor onu. Sonra eşi geliyor ancak geç. Bunu düzeltmek için onu öldürüyor, kaçıyor, yakalanıyor. Bu kadar felaket de bir kişiye gelmez ki kardeşim. Bu kadar kadere karşı pessimistic olunur mu? Ne yapmış bu Hardy değil mi? Bu yazıyı bir de Hardy sözüyle destekleyelim:’ bir kez kurban olununca her zaman kurban olunulur.’ Daha bir şey demeye gerek yok.
Sonra Tess babasının öldüğünü duyuyor. Evlerinden atılıyorlar. Sonra d’urbervilles’lerin memleketine gidiyorlar. Zannediyorlar ki onların da d’urbervilles olması bir işe yarayacak oradakiler onlara yardım edecek. Ancak halk artık tarihine pek dikkat etmiyordur. Yine halk artık aristokrat veya soylu moylu dinlemiyor. Sınıf ayrımından dili yanmış. Burada da İngiliz halkının artık pek sınıf farkına dikkat etmediğini görüyoruz. Yani artık soy göstermek işe yaramaz. Para sınıfı bile yok etmiş. Parası olsa herkes yağ bal olurdu. Ancak olmayınca soylu olmak bile değersiz oluyor. Evet, d’urbervilleslerin ana yurduna gittiklerinde Tess onların mezarını ziyaret ediyor. Orada dediği bir laf var: neden kapının öteki tarafında olmalıyım.’ Yani ben niye hala ölmedim. Evet, bu kadar yük bir genç kadının omzuna yüklenirse buna hiçbir bünye katlanamaz. Hayat boş gelir.
Ölüm hoş gelir,
Umut yitirilince,
Daha elden ne gelir?
Yani Tess artık bitmiştir. Ölüm güzel geliyor. Ancak yine ailesi için buna teşebbüs etmiyor.
Neyse Alek ikna ediyor onu. Ailesi rahata kavuşuyor. Sonra kocası bir gün geliyor(pis herif) ancak iş işten geçmiştir bir kez. Kader ağlarını örmüş ve kapanına takılanları yemekle meşgul. Tess bütün bu hüzün zincirini kırmak istiyor ve Alek’i öldürüyor. Zannediyor ki her şey düzelecektir. Kocası Angel’in peşine takılıyor. Sonunda da onu bulup kaçıyorlar. Ancak kader yine. Olacak olur. Bir pagan kültürü kalıntısı olan tapınağa giderler bir gece. Ay vardır. Yoksa Venüs’e kurban mı olmak istiyorlar? Ay tanrıçası mı onları kutsayacak bekliyor? Neyse mitoloji şimdi yapayım. Gittikleri tapınak bir sunak yeridir. Yani tanrılara kurbanlar veriliyor. Belki de Hardy burada demek istiyor ki Tess’in aşkı ve hayatı kadere kurban edildi. Diğer aşklar öyle olmasın diye kendi aşkını kurban etti. Bir kurbanlık durumu var sanki değil mi? Sonunda da polis geliyor. Tess o sırada uyuyor. Bu uykusunu da bıkkınlığa verebiliriz. Yine savunmasızlığa da. Uyurken kendini koruyamayacak. Hayatta aynı şekilde kaderden korunamayacaktır. Öyle mi acaba?
Son olarak şunu söylemek isterim. Tess polisleri görünce öyle bir laf diyor ki : ‘benim için mi geldiler.’ Sanki kendisi değildir Alek’i öldüren. Hardy sanki burada taşlamaya devam ediyor hem hayatı hem kaderi. Yani Tess diyor ki ben bir şey yapmadım, ben masumum. Beni buna itenler utansın. Sanki haksız da değil. Neyse bu roman çok ciddiye aldım galiba.
Son sözü yine Hardy söylesin; sosyal sınıf insanı doğadan korumak için koyulmuş ancak insan doğanın bir parçasıdır. Öyleyse onları birbirinden ayıran her şey kötüdür. Fazla söze ne hacet.
Topics: Uncategorized | 1 Comment »
William Shakespeare ve 5. Henry Hatası
By sirdarcy | July 12, 2008
Bu sabah internette gezinirken William Shakespeare’in daha önceden de incelemiş olduğum eseri Henry V.’den bir alıntıya rastladım. Aziz Crispin günü konuşmasına…Kısaca bahsetmek gerekirse oyun, İngiltere ile Fransa arasında yapılan Agincourt Savaşı’nı işlemektedir. Savaşın tarihi 25 Ekim 1415′tir ve bugün de Hristiyanlar için kutsal bir gün olarak kabul edilen Aziz Crispin Yortusu’dur. İngiliz Kralı 5. Henry ordusuna günün dinsel önemi temelli tabiri caizse gaza getirici bir konuşma yapar.
Oyunda bu konuşmaya kadar olan herşeye eyvallah. Ama bu konuşmanın içinde iki dize var ki Shakespeare için saçmalamış demekten öteye gidemiyorum maalesef.(Shakespeare’in genel anlamda mükemmeliğini sarsma amaçlı bir eleştiri değil bu. Zaten istesem de yapamam). Mevzu bahis dizeler ise şunlardır:
By Jove, I am not covetous for gold,
Nor care I who doth feed upon my cost;
Aşağı yukarı Türkçe çevirisi de şöyledir:
Zeus üstüne yemin olsun ki gözüm ne altındadır;
Ne de savaş masraflarını kimin karşılayacağındadır.
Mitolojik karakter ve efsanelere atıflarda bulunmak edebiyatta her zaman için desteklediğim bir yöntemdir. Ama yerinde ve zamanında olmalı. Henry, orda günün dinsel önemini vurgulayan bir konuşma yaparken pagan tanrılardan birisinin üstüne yemin ediyor. Oyunun başka herhangi bir noktasında Zeus üstüne edilen bir yemin bu kadar gözüme batmazdı. Üstüne üstlük bu dizeler, “Tanrı’ya dua ediyorum” gibisinden bir ibare geçen dizenin hemen ardından gelmekte. Ne büyük bir çelişkidir bu.
“By Jove”(Zeus üstüne yemin olsun ki) ibaresine dönemin bir çok oyununda rastlayabilirsiniz. Mesela Marlowe’un, Büyük Timur adlı oyununda bir Türk olan Timur en az 20 kez Zeus üstüne yemin eder. Ama burda bir hata görmem. Çünkü Marlowe’un çizdiği Timur portresi en başından itibaren bir Müslüman profili şeklinde değildi. Hatta yeri geldi Tanrı’ya ve Muhammed’e bile meydan okudu. Ancak Shakespeare’in çizdiği 5. Henry karakteri inançlı bir Hristiyan profilindedir. Bu fikrimi doğru bulmayanlar, lütfen kendinizi sahnede 5. Henry olarak bu konuşmayı yaparken hayal edin ve aşağıdaki dizeleri okuyun:
Daha az kişiyiz ama bu,onuru daha az kişiyle paylaşacağız demektir.
Bu Tanrı’nın isteği!Sana yalvarıyorum, bir kişi daha olmasın tarafımızda
Zeus üstüne yemin olsun ki gözüm ne altındadır:
Ne de savaş masraflarını kimin karşılayacağındadır.
Topics: Uncategorized | No Comments »
Metafizik Şiir
By sirdarcy | July 11, 2008
Hiç bir zaman bir akım olarak edebiyat dünyasında yer edinmeyi başaramamış olsalar da İngiliz edebiyatı’nda yeni bir dönemin müjdecisi olmuşlardır. Nitekim kendilerinden (John Donne, Andrew Marwell, George Herbert) çok daha sonra gelen bir edebiyatçı olan John Dryden tarafından bu şairler belli bir kategorinin içine koyulmuş ve bu kategoriye de “metafizik şairler” demiştir. Bu kavram konusundan benim biraz itirazım vardır. John Dryden, bu ismi mevzu bahis şairlerin fizik ötesi konuları özellikle de ölüm temasını işlemesinden dolayı koymuştur. Oysa ölüm, metafizik şairler arasında o kadar da çok işlenen bir mevzu değildir. Yalnızca John Donne ilerleyen yaşlarında ölümden ve ahirette cezalandırılmaktan korktuğu için Tanrı ve Ölüm temalarında şiirler yazmıştır bol bol.Dolayısı ile bu ismi bütün bir gruba atfetmeyi pek de doğru bulmuyorum. Andrew Marwell’ın “To His Coy Mistress” adlı şiirini incelediğimizde bırakın ölümü, dinin bile çoğu zaman hoş görmediği cinsel temaları işlediği oldukça açık bir gerçektir. Ama uluslararası çapta artık bu isim kullanıldığı için ben de yazımda onlar için “metafizik” şairler kelimesini kullanacağım.
Gel geleim, neden bu şairlerin yeni bir dönemin müjdecisi olduğuna. Metafizik şairlerin hemen öncesinde Elizabeth dönemi şairleri damgasını vurmuştu İngiliz edebiyat dünyasına ve Elizabeth dönemi şairlerinin en çarpıcı özellikleri “ruhsal” ve “ölümsüz” aşkı önplana çıkarmış olmalarıdır. Duygusal dışavurumlar dolayısı ile hükmetmekteydi. Oysa metafizik şairler rusal aşkın içine fiziksel aşkı da koymuşlardır. Dolayısı ile edebiyatta “mantık” unsurunu kullanmışlarıdır. Yeni coğrafi keşiflere, bilimsel buluşlara bile referanslarda bulunulmuştur. John Donne’ın “Good Morrow” adlı şiirinde sevgilisi ile kendisini dünyanın iki yarımküresine benzetmesi bunun belirgin örneklerinden birisidir. Bütün bu “mantık”a dayalı edebi görüşü düşündüğümüzde, metafizik şairlerin İngiltere’de 18.yy Neo-Klasisizmi’nin öncüleri olduğunu iddia etmek pek de yanlış olmayacaktır.
Temel olarak Neo-Klasik edebiyatçılar ile Metafizik şairler arasında iki önemli fark vardır. Neo-Klasik edebiyatçılar düzyazıya bir eğilim göstermişlerdir;oysa metafizikler şiir üzerinde durmuşlardır. İkinci önemli fark ise bana göre metafizik şairlerin büyük bir kaybıdır. Metafizik şairlerin mitolojik efsanelerden fazla yararlanmayışlarıdır. Bunu hatta bilerek yapmışlardır ve üstüne üstlük bu özelliklerini kendileri için bir gurur kaynağı olarak görmüşlerdir. Tamam, mitolojik referans eksiklikleri şiirlerinin kalitesini düşürmemiş olabilir, bunu kabul ediyorum ancak şiirlerini daha da zengin gösterecek mücevherlerden kendilerini yoksun bırakmışlardır. Elizabeth dönemi şairlerine verdikleri bir tepki olarak algılayabiliriz bu yaklaşımlarını. Zira, Elizabeth döneminde mitolojik referanslar kullanmak modadan çok klişe halini almıştı. Mitolojik referans kullanımı bir noktaya kadar klişe olarak adledilebilir ancak mitolojik öykülerin sayısı kalıplara sığmayacak kadar fazladır. Elizabeth döneminin klişe efsane karakterleri olan Cupid, Afrodit, Apollon yerine zekanın sembolü olan Athena dizelerde çok da güzel resmedilebilirdi. Öncüleri oldukları Neo-Klasik edebiyatçılar tamamiyle “mantık çağı”nın insanlarıdır ama eserlerine baktığımızda, özellikle de Alexander Pope’un eserlerinde, Antik Yunan efsanelerinin sık sık işlendiği görülür.
Topics: Uncategorized | No Comments »
At a glance, Christopher Marlowe and William Shakespeare
By sirdarcy | July 10, 2008
On the earth that William Shakespeare called as a ’stage’, he could not be able to finish his role.
Today, without any doubt, Shakespeare has been the greatest playwright in the history of drama. I cannot not deny this fact. However, why people have always neglected Marlowe? That’s the point that I cannot understand. When I read both playwrights’ works, I see little difference. Of all the similarities that I have noticed, two points are strikingly worth to talk about.
Both mingled poetry and drama with each other. One does not need to work too much to notice that Shakespeare and Marlowe composed thier works through poetry. Of course, one cannot say easily say that Shakespeare inspired from the works of Marlowe the structure and formation of his works. That would be too childish an argument. However, there is a second point we shold never ignore. It’s the use of machiavellian character. Let me explain what the machiavellian character is in a few sentences. This concept has its basics in the “Prince” by Niccolo Machiavelli. This work focuses on how an administrator should rule a state. According to beliefs of Machiavelli, a prince or ,to say in broad meaning, an administrator should apply to immoral ways to achieve absolute monarchy. Marlowe’s three great character, Barabas, Dr. Faustus and Tamburlaine evolve around the traits of machiavellian character. Barabas committed murder to save his money; Tamburlaine slaughtered thousands of people and even challenged to God to achieve global victory and Dr. Faustus sold his soul to Mephisto to feel wordly pleasures. Of all these three characters, Tamburlaine can be considered as an exact machiavellian character. And in the other characters, passion dominates. To sum up, Tamburlaine is the archetype of machiavellian character in English literature. It’s clear that Shakespeare inspired from Marlowe this trait. Macbeth is a good example of my argument. Some critics believe that not Macbeth but Lady Macbeth was machiavellian. When we consider thoughts, she may be. However,in my opinion, she is just an agitator; the deed’s are Macbeth’s. This play may be open to debate in terms of machiavellianism;however, Richard the III is without doubt machiavellian. Both thoughts and deed belong to him.
If only Marlowe had lived longer. 29 years of time was not enough for him to be the master of Elizabethan Age in drama. He could probably have created more archetypes for playwrights to inspire.
Topics: Christopher Marlowe | 13 Comments »
« Previous Entries